Ernani

Drama je pisana aleksandrincem, ali prvi stihovi, prema jednom prikazu, lome pravila njegovog klasičnog ritma. Igo odbacuje tri jedinstva: radnja se iz Saragose prenosi u zamak, pa u Ahen. Smrt i nasilje vide se na sceni, a ne u izveštajima, a kralj se krije u ormanu. Po Britaniki, publika je snažno reagovala na pomen maramice i na jednostavan iskaz da je ponoć, umesto zaobilaznog.

Univerzalis u drami vidi dvostruku radnju, ljubavnu i političku. Među uzorima navodi i melodramu, a prema Nogret, Karlos u pokušaju otmice u drugom činu deluje kao izdajnik iz melodrame.

Bertran Maršal u drami vidi igru kastiljanske časti. Karlos poštedi Ernanija u prvom činu, Ernani kralja u drugom, a Ruj Gomez štiti Ernanija u trećem. Tri muškarca su rivali za Donu Sol, a Karlos i Ernani su uz to „braća neprijatelji“. Maršal srodnosti nalazi kod Korneja: „Sid“ daje poreklo kastiljanske časti, „Don Sančo“ princa koji postaje običan čovek i vraća svoj rang, a „Nikomed“ rivalsku braću i rešenje milošću.

Ernani se otkriva kao Jovan Aragonski, pa je po imenu Don Žuan, a Ruj Gomez je Komandor kome se daje obećanje u trećem činu i koji se u petom vraća kao maskirani posetilac. Junaštvo je, po drugom tumačenju, razdeljeno na trojicu: Karlos ima političku inteligenciju, Ernani plemenitost, a Ruj Gomez nasleđenu čast.

Pjer Laforg dramu smatra delom Restauracije, a ne pretečom Julske revolucije: Igo ne aludira na događaje, već kralja preoblikuje u cara. Formulu iz predgovora o romantizmu kao slobodarstvu u književnosti on shvata kao kasnije političko čitanje. Ruj Gomez je kod njega stari feudalni plemić, otpor kraljevskoj vlasti, a zaveru iz trećeg i četvrtog čina pokreću lični razlozi, a ne narodni ustanak.

Prema Nogret, Karlos je čovek budućnosti, čija se zakonitost zasniva na izboru i milosti, nasuprot vernosti precima. Prema drugom tumačenju, značaj drame je manje u rođenju romantizma, a više u tome što je stekla zvanično priznanje na nacionalnoj sceni.

Prema jednom tumačenju, drama ne nudi rešenje u kojem se prepoznaje dejstvo Proviđenja, pa gledalac sam traži smisao. Smrt mladog para u tom članku je nazvana potpuno uzaludnom. Maršal završnu scenu, u kojoj Dona Sol prva pije polovinu otrova, upoređuje sa ljubavnom smrću iz „Romea i Julije“. Ruj Gomez umire proklet, nasuprot Karlosu, čiji se silazak pred grobnicu završava milošću. Karlos u petom činu više ne nastupa, pa drama nije samo njegova priča.

Drama u stihovima u pet činova; činovi od prvog do četvrtog nose naslove „Kralj“, „Odmetnik“, „Starac“ i „Grobnica“.

Igo piše „Ernanija“ od 29. avgusta do 24. septembra 1829, posle zabrane drame „Marijon Delorm“ (7. avgusta 1829. odbijena mu je dozvola da je postavi). Prema Univerzalisu, uzore nalazi kod Korneja, Šilera, španskog romansera i melodrame. U oktobru 1829. komad je najavljen pod naslovom „Ernani, ili mladost Karla V“; po jednom tumačenju, zamišljen je kao prvi deo triptiha o Karlu V, koji nije dovršen. Komedi fransez ga prima početkom oktobra, a četvorica cenzora, među njima Brifo, pregledaju tekst. Parodirani stihovi, pomešani sa lažnim, pojavljuju se u „Reviji Pariza“ 24. decembra 1829.

U Francuskoj vlada Šarl X, a spor klasičara i romantičara ima i političku stranu: prema jednom enciklopedijskom članku (EBSCO Research Starters), romantičari su se suprotstavili konzervativnoj monarhiji koju su klasičari podržavali. Predgovor, datiran 9. marta 1830, određuje romantizam kao slobodarstvo u književnosti; Laforg u tome vidi provokaciju usmerenu i prema liberalima, među njima Armanu Karelu, koji je predvodio otpor komadu. Radnja je smeštena u 1519, godinu u kojoj je Karlo V izabran za nemačkog kralja i budućeg cara; u Ahenu je krunisan 1520. Španski okvir, prema predgovoru jedne knjige o Igu, povezan je sa njegovim detinjstvom u Bezansonu i sa španskim Zlatnim dobom.

Praizvedba je održana 25. februara 1830. u Komedi fransez. Donu Sol igrala je gospođica Mars, tada stara oko pedeset godina. Igo je odbio klaku pozorišta i, prema Nogret, okupio je krug pristalica pomoću posebnih ulaznica. Teofil Gotje, u crvenom prsluku, predvodio je grupu u kojoj su bili i Balzak, Nerval i Berlioz, prema Larusu. Prema istom izvoru, romantičari odnose prevagu od četvrtog čina, a vika se nastavlja i na kasnijim predstavama. Balzak je u kritici iz aprila 1830. komad ocenio oštro. Drama je igrana do 22. juna 1830. Priča o večeri uglavnom potiče iz Gotjeovog kasnijeg svedočenja, pa se ne smatra potpuno pouzdanom. Iz teksta izvedenog 1830. izostavljena je Ernanijeva tirada u drugom činu, a jedan stih iz istog čina cenzura je zabranila.

Komedi fransez je komad obnovio 1877, posle Igovog povratka iz izgnanstva, sa Sarom Bernar. Antoan Vitez je 1985. postavio dramu sa velikim stepeništem kao znakom vlasti i džinovskim šakama umesto lica na portretima. U njegovoj predstavi Karlos je dobio više prostora od Ernanija, a Karlo Veliki je izlazio iz grobnice u džinovskoj pokretnoj šaci.

Prema Britaniki, romantičarska drama je na pariskoj sceni dominirala pedesetak godina. Larus uspeh romantičara opisuje kao istorijski, ali kratak: od 1850. dela Igoa, Dime, Nervala, Lamartina i Vinjija ustupaju pred građanskim pozorištem. Neuspeh „Burggrafova“ (1843) pokazuje da romantičarska drama nije zamenila klasičnu. Po drami je Đuzepe Verdi napisao operu „Ernani“ (1844).

Kada su se predstave nastavile 1836, sala je, prema jednom enciklopedijskom članku (EBSCO Research Starters), i dalje bila rasprodata. U predgovoru knjizi o „Ernaniju“ i „Ruj Blasu“ ističe se da značaj prve drame leži u priznanju romantizma na nacionalnoj sceni. Prema istom predgovoru, Igo u predgovoru drami „Ruj Blas“ upoređuje dve drame: u „Ernaniju“ sunce dinastije Habzburg izlazi, a u „Ruj Blasu“ zalazi.