Pređi na sadržaj
Corpus Dramaticum
Tom Stopard

1937–2025 · Tom Stoppard (Tomáš Sträussler)

Ser Tom Stopard (rođen kao Tomaš Štrojsler)

Britanski dramski pisac češkog porekla; „Rozenkranc i Gildenstern su mrtvi“ i „Arkadija“ spadaju u najvažnije intelektualne komade savremenog pozorišta.

Tom Stopard je rođen 1937. u Zlinu kao Tomaš Štrojsler, a detinjstvo je proveo u bekstvu od nacista, u Singapuru i Indiji, da bi se 1946. sa porodicom nastanio u Engleskoj. Pravi proboj doneo mu je komad „Rozenkranc i Gildenstern su mrtvi“ (1966). U njegovim dramama, od „Skakača“ do „Arkadije“ i „Obale utopije“, filozofija, nauka i istorija ulaze u igru reči i pozorišnih slojeva.

Osnovni podaci

Rođen
3. jul 1937.Zlin (Čehoslovačka)
Umro
29. novembar 2025.Dorset (Engleska)
Epoha
Savremena drama
Jezik
Engleski
Žanr
Intelektualna komedija, metateatar
Stvaralaštvo
1966–2020.
Dramskih dela
15
U arhivu
2 dela

Biografija

Tom Stopard rođen je 1937. u Zlinu u Čehoslovačkoj kao Tomaš Štrojsler, u jevrejskoj porodici. Kao beba je sa porodicom pobegao od nacista u Singapur, a zatim, posle očeve smrti, u Indiju, gde se majka preudala za britanskog oficira po imenu Stopard. U Engleskoj se porodica nastanila 1946. Da je jevrejskog porekla, saznao je tek u pedesetim godinama.

Nije pohađao univerzitet. Sa 17 godina počeo je da radi kao novinar, zatim kao pozorišni kritičar, a onda kao dramski pisac. Proboj mu je doneo komad „Rozenkranc i Gildenstern su mrtvi“ (1966), apsurdistička komedija o dvema sporednim ličnostima iz „Hamleta“. Komad je 1968. igrao i Kraljevski danski teatar u režiji Benta Mejdinga.

Sledili su „Pravi inspektor Haund“ (1968), „Skakači“ (1972), „Travestije“ (1974), „Noć i dan“ (1978), „Prava stvar“ (1982), „Hapgud“ (1988), „Arkadija“ (1993), „Indijsko mastilo“ (1995), „Pronalazak ljubavi“ (1997), trilogija „Obala utopije“ (2002), „Rokenrol“ (2006), „Težak problem“ (2015) i „Leopoldštat“ (2020), njegov poslednji komad.

Sa Markom Normanom dobio je Oskara za scenario filma „Zaljubljeni Šekspir“ (1998). Vitezom je postao 1997, kao prvi dramski pisac od Terensa Retigana (1971) kome je dodeljeno to zvanje. Pet puta je dobio nagradu Toni za najbolji komad, a pridev „stopardovski“ ušao je 1978. u Oksfordski rečnik engleskog jezika. Umro je 29. novembra 2025. u Dorsetu, u 88. godini.

Značaj i nasleđe

  • Intelektualna igra

    U njegovim dramama susreću se filozofija, nauka i istorija, od teorije haosa i svesti do pitanja identiteta i postojanja. Dijalog je duhovit i pun igre reči, a iznad radnje često stoji nekoliko slojeva fikcije.

  • Metateatar i intertekstualnost

    „Rozenkranc i Gildenstern su mrtvi“ stavlja u prvi plan dve sporedne ličnosti iz „Hamleta“ i ulazi u metateatar: lik zna da je u drami, a radnja se odvija između scena tuđeg komada.

  • Politika i poreklo

    „Rokenrol“ (2006) povezuje sudbinu jednog češkog intelektualca sa Praškim prolećem, a u „Leopoldštatu“ (2020) Stopard se vratio sopstvenom jevrejskom porodičnom nasleđu.

Dela15 ukupno, 2 sa analizom

Dela sa analizom na sajtu2

Rozenkranc i Gildenstern su mrtvi 1966. „Rozenkranc i Gildenstern su mrtvi“ je tragikomedija u tri čina u kojoj Tom Stopard dva sporedna lika iz Šekspirovog… Tragikomedija Arkadija 1993. „Arkadija“ je drama u dva čina koja u jednoj prostoriji derbiširske seoske vile Sidli park naizmenično prikazuje 1809. i… Drama

Potpun spisak dramskih dela15

Izbor značajnijih drama; kraće i radio drame, kao i filmska scenarija, nisu na spisku.

  1. 1966.Rozenkranc i Gildenstern su mrtvianaliza na sajtuRosencrantz and Guildenstern Are Dead · apsurdistička komedija; proboj
  2. 1968.Pravi inspektor HaundThe Real Inspector Hound
  3. 1970.Posle MagritaAfter Magritte
  4. 1972.SkakačiJumpers
  5. 1974.TravestijeTravesties
  6. 1978.Noć i danNight and Day
  7. 1982.Prava stvarThe Real Thing
  8. 1988.HapgudHapgood
  9. 1993.Arkadijaanaliza na sajtuArcadia
  10. 1995.Indijsko mastiloIndian Ink
  11. 1997.Pronalazak ljubaviThe Invention of Love
  12. 2002.Obala utopijeThe Coast of Utopia · trilogija: „Putovanje“, „Brodolom“, „Spasavanje“
  13. 2006.RokenrolRock 'n' Roll
  14. 2015.Težak problemThe Hard Problem
  15. 2020.LeopoldštatLeopoldstadt · poslednji Stopardov komad

Iz iste epohe: Savremena drama

Ljubomir Simović1935–2025 Pesnik i dramatičar, autor "Putujućeg pozorišta Šopalović". Savremena dramaSrpski2 dela u arhivu Dušan Kovačević1948– Najveći savremeni srpski komediograf ("Maratonci", "Balkanski špijun"). Savremena dramaSrpski3 dela u arhivu Siniša Kovačević1954– Srpski dramski pisac i reditelj, poznat po istorijskim sagama „Velika drama“, „Đeneral Milan Nedić“ i „Janez“. Savremena dramaSrpski1 delo u arhivu Biljana Srbljanović1970– Srpska dramska spisateljica. Savremena dramaSrpski1 delo u arhivu Milena Marković1974– Srpska pesnikinja, dramska spisateljica i scenaristkinja („Šine“, „Brod za lutke“). Savremena dramaSrpski1 delo u arhivu Hajner Miler1929–1995 Nemački dramski pisac i reditelj iz DDR-a; „Hamletmašina“ i „Kvartet“ vode od Brehtovog pozorišta ka postdramskom. Savremena dramaNemački2 dela u arhivu

Više o epohi: Savremena drama

Izvori

  1. Osnovni podaci i raspored dela: baza Corpus DramaticumKulturni element; način provere opisan na stranici „Izvori i metodologija“
  2. Leks.dk (Den Store Danske): Tom Stoppardrođenje, smrt, spisak drama po godinama, teme, nagrade, prerada za datsko izvođenje 1968. · lex.dk
  3. Georgia Public Broadcasting / AP: Acclaimed playwright Tom Stoppard dies at 88 (29. novembar 2025)poreklo, porodica, bekstvo, školovanje, nagrade, Oskar, pridev „Stoppardian“ · gpb.org

Primećujete grešku ili imate bolji izvor? Pišite nam. Kako proveravamo podatke.