Fabula
Gospodin i gospođa Smit sede u engleskoj dnevnoj sobi. Ona mu iznosi svakodnevne sitnice, a on se bavi novinama. Rečenice se nižu bez veze. Služavka Meri najavljuje goste, par Martin, koji se upoznaju kao da se prvi put vide, a onda shvate da su u stvari muž i žena.
Zvono na vratima se oglasi, ali napolju niko nije. Dolazi vatrogasni starešina, koji traži požar da ugasi. Priča anegdote koje zvuče besmisleno. Na pitanje o ćelavoj pevačici odgovara da se ona uvek češlja na isti način.
Razgovor se na kraju raspada: likovi dovikuju jedni drugima slogove i glasove koji više ništa ne znače. Zatim svetlo se ponovo pali i scena počinje iznova, ali sada su u dnevnoj sobi Martinovi.
Lica
Gospodin Smit
domaćin
Gospođa Smit
domaćica
Gospodin Martin
gost
Gospođa Martin
gošća
Meri
služavka
Vatrogasni starešina
kasniji gost
Analiza
Ključne teme
Raspad jezika
Rečenice su tačne, a ništa ne kazuju.
Građanska učtivost
Konvencije koje su prazne.
Nedostatak komunikacije
Likovi stalno govore, ali se ne čuju.
Simboli i motivi
Časovnik
Otkucava proizvoljno, i odvaja vreme od stvarnosti.
Ćelava pevačica
Naslov koji nema veze sa radnjom.
Istorijski i književni kontekst
Ežen Jonesko (1909–1994) napisao je dramu 1948–1949, kada je učio engleski iz priručnika. Iznenađen frazama o kojima su pričali likovi, shvatio je da su one besmislene. Prva predstava bila je 11. maja 1950. u Parizu, u pozorištu Noktambil.
Jonesko je dramu nazvao „antikomadom”: ona ne ide ka završetku, već pokazuje raspad.
Na sceni
Glumci moraju ozbiljno da igraju besmislene rečenice. Smeh se javlja upravo zato što veruju u ono što govore.
Ritam i ubrzanje u poslednjoj sceni najvažniji su za režiju.
Nasleđe i recepcija
„Ćelava pevačica” se od 1957. izvodi u malom pariskom teatru Išet, i jedna je od najduže igranih predstava na svetu.
Drama je otvorila put pozorištu apsurda.
Produkcije i adaptacije
Arhiva produkcija za ovo delo se još dopunjuje; u nju ulaze samo podaci sa proverljivim izvorom. Imate program, fotografije ili snimak predstave „Ćelava pevačica“? Pošaljite ih na info@kulturnielement.org uz podatak o izvoru i upisaćemo ih u arhivu.
Pojmovi uz ovo delo
Izvori
- Osnovni podaci o delu (autor, epoha, godina, žanr, jezik): baza Corpus DramaticumKulturni element; način provere opisan na stranici „Izvori i metodologija“
Tekst je samostalno napisan na osnovu navedenih izvora; nije prevod ni prepričavanje pojedinačnog članka. Primećujete grešku ili imate bolji izvor? Pišite nam – ispravljamo je uz navođenje izvora. Kako proveravamo podatke.