Biografija
Luiđi Pirandelo rođen je 1867. u Agridžentu na Siciliji. Studirao je u Rimu i u Bonu, a prvo je bio poznat kao pisac pripovedaka i romana, među njima „Pokojni Matija Paskal”. Pozorište mu je donelo svetsku slavu.
Najvažnije drame napisao je posle Prvog svetskog rata: „Tako je (ako vam se čini)”, „Šest lica traži pisca” i „Henrik IV”. Godine 1925. osnovao je sopstveno pozorište u Rimu. Umro je 1936.
Značaj i nasleđe
Lice i maska
Njegovi likovi nemaju jedno nepromenljivo lice, već su onakvi kakve ih vide drugi.
Pozorište u pozorištu
U „Šest lica” gleda se kako se pozorište stvara i kako ne može da obuhvati život.
Uticaj
Njegovo delo je predskazalo dramu apsurda i kasnije metateatarske komade.
Dela41 ukupno, 1 sa analizom
Dela sa analizom na sajtu1
Potpun spisak dramskih dela41
Izabrana dela: spisak obuhvata preko 40 najvažnijih drama i jednočinki od oko 44 koliko ih sadrži ciklus „Gole maske“ (Maschere nude), hronološki po prvom izvođenju ili nastanku.
- 1910.StegaLa morsa · jednočinka, prvo izvođenje 9. decembra 1910. u Rimu
- 1910.Sicilijanski limuniLumìe di Sicilia · jednočinka iz sicilijanske sredine; prvo izvođenje 1910.
- 1913.Dužnost lekaraIl dovere del medico · rana jednočinka iz sicilijanskog kruga
- 1915.Tuđi razloziLa ragione degli altri · drama o braku i materinstvu (ranije pod naslovom „Se non così“)
- 1915.CečeCecè · kratka komedija; prvo izvođenje 14. decembra 1915.
- 1916.Misli na to, Đakomino!Pensaci, Giacomino! · groteskna komedija o starom profesoru i njegovom braku
- 1916.LiolaLiolà · sicilijanska seoska komedija, napisana na dijalektu
- 1917.Tako je (ako vam se tako čini)Così è (se vi pare) · parabola o relativnosti istine; prvo izvođenje 18. juna 1917.
- 1917.Kapa sa praporcimaIl berretto a sonagli · groteskna komedija o časti i javnom mnjenju
- 1917.ĆupLa giara · jednočinka po istoimenoj Pirandelovoj noveli
- 1917.Zadovoljstvo poštenjaIl piacere dell’onestà · komedija u tri čina o prividnom i stvarnom poštenju
- 1918.DozvolaLa patente · jednočinka o čoveku koji traži dozvolu da bude urokljivac
- 1918.Igra ulogaIl giuoco delle parti · drama o mužu i ženi i o ulogama koje igraju
- 1918.To nije ništa ozbiljnoMa non è una cosa seria · komedija o sporazumnom braku
- 1919.Čovek, zver i vrlinaL’uomo, la bestia e la virtù · komedija o licemerju i prividnoj vrlini
- 1920.Sve je u reduTutto per bene · drama o identitetu i lažnoj prošlosti
- 1920.Kao nekad, bolje nego nekadCome prima, meglio di prima · drama o ženi koja se vraća mužu i ćerki
- 1920.Gospođa Morli, jedna i drugaLa signora Morli, una e due · drama o ženi koja živi u dva života
- 1921.Šest lica traži piscaanaliza na sajtuSei personaggi in cerca d’autore · metateatarski komad; prvo izvođenje 10. maja 1921. u Rimu
- 1922.Henrik IVEnrico IV · tragedija o čoveku koji se posle pada s konja večno maskira u cara; prvo izvođenje 24. februara 1922.
- 1922.Obući goleVestire gli ignudi · drama o ženi koja sebi pravi novi identitet
- 1922.BudalaL’imbecille · jednočinka
- 1923.Čovek sa cvetom u ustimaL’uomo dal fiore in bocca · poznata jednočinka o bolesnom čoveku i o životu
- 1923.Drugi sinL’altro figlio · jednočinka po istoimenoj noveli
- 1923.Život koji sam ti dalaLa vita che ti diedi · drama o majci koja odbija da prihvati smrt sina
- 1924.Svako na svoj načinCiascuno a suo modo · drugi deo metateatarske trilogije
- 1924.Svetkovina Gospoda s lađeSagra del Signore della Nave · jednočinka sa religiozno-folklornom pozadinom
- 1926.BelavitaBellavita · jednočinka
- 1926.Prijateljica ženaL’amica delle mogli · komedija u tri čina
- 1927.Dijana i TudaDiana e la Tuda · drama o vajaru i njegovom modelu
- 1928.Nova kolonijaLa nuova colonia · prvi deo „mitske trilogije“; prvo izvođenje 24. marta 1928.
- 1929.LazarLazzaro · drugi deo „mitske trilogije“; prvo izvođenje 1929.
- 1929.Ili jednog ili nijednogO di uno o di nessuno · drama o očinstvu, u tri čina
- 1929.Kako me želišCome tu mi vuoi · drama o ženi nepoznatog identiteta
- 1930.Večeras se igra po improvizacijiQuesta sera si recita a soggetto · treći deo metateatarske trilogije; prvo izvođenje 25. januara 1930.
- oko 1931.San (ali možda ne)Sogno (ma forse no) · jednočinka o snu i stvarnosti
- oko 1932.Naći sebeTrovarsi · drama o glumici i njenom identitetu
- oko 1933.Kada si nekoQuando si è qualcuno · drama o slavnom pesniku i slavi
- oko 1934.Ne zna se kakoNon si sa come · drama o krivici bez razloga
- 1934.Priča o zamenjenom detetuLa favola del figlio cambiato · treći deo „mitske trilogije“; prvo izvođenje 24. marta 1934.
- 1937.Džinovi s planineI giganti della montagna · nedovršeni mit o umetnosti; pisan od oko 1930, izveden posthumno
Iz iste epohe: Modernizam
Alfred Žari
Tvorac "Kralja Ibija", farse koja je preteča nadrealizma i teatra apsurda.
Bertolt Breht
Tvorac "epskog pozorišta". Koristio je teatar za društvenu kritiku i buđenje svesti.
F. G. Lorka
Poznat po "ruralnim tragedijama" ("Krvava svadba") koje spajaju poeziju i strast.
Judžin O’Nil
Otac američke drame, nobelovac, autor "Dugog putovanja u noć".
Miloš Crnjanski
Pesnik, romansijer i dramatičar; njegov sačuvani dramski opus čine „Maska“, „Konak“ i „Tesla“.
Milutin Bojić
Pesnik, dramski pisac i pozorišni kritičar, autor istorijskih drama u stihu „Kraljeva jesen“ i „Uroševa ženidba“.
Izvori
- Osnovni podaci i raspored dela: baza Corpus DramaticumKulturni element; način provere opisan na stranici „Izvori i metodologija“
- Hrvatska enciklopedija: Pirandello, Luigidatum i mesto rođenja i smrti; glavne drame sa godinama; „Maschere nude“ sadrže 43 dramska teksta · enciklopedija.hr
- Nobelova nagrada: Luigi Pirandello – činjenice„Sei personaggi in cerca d’autore“ (1921); Pirandelo je napisao oko 40 drama · nobelprize.org
Tekst je samostalno napisan na osnovu navedenih izvora; nije prevod ni prepričavanje pojedinačnog članka. Primećujete grešku ili imate bolji izvor? Pišite nam – ispravljamo je uz navođenje izvora. Kako proveravamo podatke.